Een nationalistische multiculturele samenleving
“Mensen zoals jij zijn het probleem!”
Toevallig, en dit is écht toevallig, komt mijn vriendin binnen op het exacte moment dat ik deze zin, iets te ver ingezoomd, in Word intik. Ze schatert en ik zie hoe haar ogen glinsteren van plezier “Zo, je bent weer lekker positief schat!”. Ze draagt een Monica Geuze-pyjama die zij onlangs kocht bij een lingeriezaak die zich, jammer genoeg, inmiddels breder heeft georiënteerd dan alleen lingerie. Vanuit financieel oogpunt was het al een flinke tik voor mijn portemonnee, los van het feit dat een pyjama in deze context ook sensueel schadelijk werkte, want als manager heb ik altijd geleerd dat een lingeriezaak zich strikt op zijn corebusiness moet richten; het bestaansrecht van de zaak moet liggen in lingerie, en niks anders.
Goed, waar was ik? O ja, die zin.
De zin die ik na de laatste verkiezingen ontving in één van de te vele WhatsAppgroepen. Los van het feit dat ik de boodschap inmiddels wel ken, dit geluid heb ik vaker gehoord, was de invalshoek verrassend. Blijkbaar was ik de enige uit mijn zogenaamd nationalistische vriendengroep die niet op de PVV had gestemd. En dat moest even duidelijk gemaakt worden.
Was ik de enige die links had gestemd? Nee. Sterker nog: mijn stem op de VVD bleek voor sommigen niet rechts genoeg. Verbijsterd staarde ik mijn telefoon aan. Minutenlang. Zonder te swipen. Zonder te scrollen. Gewoon kijken. Iets wat menig Gen-Huppelepup mij niet meer nadoet.
En een ‘lefgozer’ als ik, zeg ik met een lichte glimlach, durfde nu al helemaal niet te bekennen dat hij op het laatste moment volledig van rijbaan was gewisseld en had gekozen voor de T**** “Harry Potter”.
Waar ik naartoe wil is niet de inhoudsloze politiek. Die bespaar ik u. Waar ik wél naartoe wil, is het vertekende beeld van nationalisme. Voor velen lijkt dat altijd lijnrecht tegenover onze zogenaamd ‘mooie’ multiculturele samenleving te staan, alsof de twee elkaar per definitie uitsluiten.
Zonder kant te kiezen of kleur te bekennen: in een ideale wereld bestaat er zoiets als een nationalistische multiculturele samenleving. Mensen verbonden door gedeelde waarden, met behoud van hun verschillen. Een metafoor zo licht als een vlieger, en tegelijk zo ver verwijderd van de realiteit die wij zelf hebben gecreëerd.
Als je het mij vraagt, een vraag die ik zelden krijg, is een nationalistisch multicultureel Nederland niet alleen haalbaar, maar het mooiste denkbare exemplaar. Opgroeiend in de Randstad weet je soms niet beter. En hoe mooi is dat eigenlijk?
Leren van elkaars kennis en expertise. Genieten van elkaars keukens. Elkaars krachten benutten. Samen successen vieren.
Het door politiek gecreëerde polariserende tegenbeeld zet ons vooral tegen elkaar op. Niet uit noodzaak, maar uit eigen gewin. Ronduit schandalig. Haatdragende boodschappen scheuren onze samenleving verder open, grotere barsten dan het gemiddelde poollandschap, en de trend wordt gevaarlijker met de dag.
Hoe mooi zou het zijn om trots te zijn op een land waarin we ons thuis voelen, elkaar respecteren en samen wet- en regelgeving handhaven? Waar we tegelijkertijd problemen als massa-immigratie, woningtekort en femicide serieus aanpakken, zonder elkaar eerst tot vijand te verklaren.
Hoe mooi zou het zijn als we klassen hadden waarin culturen elkaar ontmoeten, argumenten uitwisselen, standpunten wegen en gezamenlijk keuzes maken., weloverwogen, niet opgehitst. Hoe mooi zou dat zijn.
“Kees! Kees!! Je dochter heeft gigantische luieruitslag. We gaan nu linea recta naar de dichtstbijzijnde huisarts (In de hoop dat ze het met een wondermiddel à la minute oplost! ?!) Ik schiet wakker uit mijn droom. Surinaams temperament botst frontaal met oer-Hollands zwijgen. Ik zeg niets. Ik volg.
“Ik kom eraan,” mompel ik. “Weet je wat voor mooie droom ik net had?”
“Kees. Nu even niet.”
En dan die foto. In de Haagse Schilderswijk gingen mensen elkaar te lijf met stenen, een beeld van chaos en verdeeldheid. Tegelijkertijd, in Berlijn tijdens Turkije–Nederland op het WK 2024, straalde het menselijk contact warmte uit; een hartverwarmende vriendschap, een moment waarop nationale grenzen en vooroordelen even wegvielen. Het was een herinnering dat, hoe scheef de wereld soms ook staat, mensen elkaar altijd kunnen vinden als ze willen.
Hoe mooi zou het zijn als we dat vaker deden.